ALEVILER BIRLIGI

Ozgur ve Demoktrat Platform
 
AnasayfaAnasayfa  PortalliPortalli  TakvimTakvim  GaleriGaleri  SSSSSS  AramaArama  Kayıt OlKayıt Ol  Üye ListesiÜye Listesi  Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları  Giriş yap  

Paylaş | 
 

 Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
MetinK
Can
Can
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 78
Yaş : 48
Yer : Uzak Diyarlardan...
Meslek : Proleter
Kayıt tarihi : 25/01/07

MesajKonu: Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar   25/1/2007, 14:17

Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar


Bilincli yada bilincsiz yapilan ama her halükarda insanimizin,inancimizin ve kültürümüzün yara aldigi bir konudur carpitilan Efsanelerimiz.

Dersim cografyasinda sayilamayacak kadar efsanemiz vardir.Yüzyillardan beri dilden dile dolasarak günümüze ulasmistir.Bunlardan iki tanesi üzerinde yapilan tahribat gercekten yürek yaralayicidir.Düzgin Bava ve Munzir Bava efsaneleri gerceklerle hic alakasi olmayan sekilde carpitilmak istenmis ve bu konuda basarili olundugu gözlenmektedir.Düsmanin size nasil saldirdigini ve yok etmek istedigini anlarsiniz fakat kendi yaptigimiz yanlislari nasil izah edecegiz ve insanimiza,gelecek nesillerimize ne hesap verecegiz?

"Ceme Munziri,
Xane Xiziri,
Qalxane wayiri..
."


Munzir Bava (Munzur Baba) efsanesini duymayan yok gibidir.Efsane bircok kisi ve kurumun -ki bunun icinde Dersimli olanlar cok ne yazik ki- kisaca söyledir:
"Munzir adindaki biri aganin yaninda coban olarak calismaktadir.Agasi bir gün hacca gider.Munzir agasinin esinin yanina gider ve ona agasinin caninin helva istedigini söyler.
Kadin Munzirun helva istedigini ve agasini bahane ettigini düsünse de helvayi yapar ve Munzira verir.
Agasi bir süre sonra evine döner ve herkes onu karsilamya gider,elini öperler.
-"Asil eli öpülmesi gereken Munzirdur,bana helva getirdi" der.Bundan utanan Munzir elinde dolu olan süt dolu kazanla beraber kosmaya baslar ve kirk adim atar.Her attigi adimda süt dökülür ve su akan gözeler olusur."
Bunu yazanlarin icinde ne yazik ki Dersimli bir cok insanimiz da vardir.Sistemin asimilasyon cabalarina ister istemez alet olmaktan kurtulamamislardir.Cogu Dersim web sitelerine girdiginiz zaman yukaridaki sekilde anlatilan bicimini görürsünüz Munzir Baba efsanesini...

Gercekte böylemidir?
Munzirun agasi hacca gitmismidir?
Konuyu bu acidan degerlendirecegim sadece...

Ezici bir cogunlugun (%95) Alevi inancina sahip olan bir bölge de birisinin Hacca gitmesi abesle istigaldir.Hele yerlesik düzende olan bir aganin.Islamin Anadoluya dolayisiyla Dersime gelis tarihi yaklasik 11-12. YY dir.1500 lerde Safeviler ve Sah Ismail ile olan iliskiler de bilinmektedir.Yine Pir Sultan veya soyundan insanlara ait oldugu söylenen Pülümür / Hacili köyünde bulunan ziyaret ve Dede Ocagi yine buna verilecek örnekler arasindadir.
Yavuz`un Sivas`ta ve Bati Dersim`de 40000 -ki bunun 70000 oldugunu söyleyenler de var- Aleviyi katlettigini ve Osmanlinin bu konudaki genel politikasini,seyhül-islamlara hazirlattirilmis karalayici fetvalari göz önüne alirsak Dersimde yasayan insanlarin inanclari konusunda öküz altinda buzagi aramaya gerek kalmayacaktir.
Islam ve Aleviligin Anadoluya gelisi öncesi Paganizim (Cok Tanricilik),Panteizm(Doga Tanriciligi),Zerdüslük ile olan iliskileri de unutulmamalidir.

Hac ile hicbir iliskileri günümüzde dahi bulunmayan bu insanlarin bir agasinin Hacca gidiyor olmasi garip degilmidir?
Hem cok garip hem de cok üzücüdür.Daha da garip ve trajedik olani;sistemin bilincli olarak kültürümüzü carpittigi,asimile ettigi bir zamanda bilmeden de olsa; baskalarinin ekmegine yag süren ve politikalarina alet olan kendi insanimizdir.Oysa ki; ne Munzirin agasi Hacca gitmistir ne de Dersim insani...

Efsanenin kaynagi Hz.Ibrahime dayanmaktadir .Rehber Kocun kizi Zarifenin anlatimi ile Munzir Bava Efsanesi söyledir:
Munzir Hz.Ibrahimin cobanidir.
Bugün gözelerin oldugu yerde sürüsünü otarir ve karsisina iki kurt cikar.Munzurdan koyun isterler ve o da veremiyecegini,koyunlarin sahibinin rizasini almasi gerektigini söyler.
Kurt gidip sahibinden izin almasini ister.Munzir ise ben gidip gelinceye kadar siz sürüye saldirirsiniz der.Kurtlar saldirmayacaklarina yemin ederler.Munzir Hz.Ibrahime giderken oda kendisine "Madem ki yemin etmisler,git söyle hangisini begeniyorlarsa onu alsinlar" der.Kurtlar sürünün icerisinden bir koyun begenirler oda Munzirun kendisine ait tek koyunudur.Yedi senedir kisir olan koyun iki yavruya gebedir.Koyunu alirlar ve uzaklasirlar.Orada koyunu kuzulatirlar ve yavrularini alarak koyunu serbest birakirlar.Koyun sürüsüne karisir tekrar.Bu sirada karsidan gelen Hz.Ibrahim sürüdeki koyunlarin yarisinin siyah yarisinin beyaz renge büründügünü görür,gözlerine inanamaz.Munzira dogru kosarak "Ogul,bu keramet sana nasil geldi" der.Munzir yakalanmamak icin kacar ve her attigi adimda cikan ak süt gibi su ikisinin arasini böler.Kirkinci adiminda bastigi yerdeki suyun icinde kaybolur,gider.Inanisa göre Hz.Ibrahime oglu Ismaile karsilik gökten inen koc kurtlarin alip gittigi iki tanedir biridir.Ikinci koc ise inanligin basina gelecek en büyük felakette inecektir...

Kültür erozyonuna ,asimilasyona karsi insanlarimizi uyarmak görevimiz olmalidir.
Lütfen degerlerimize sahip cikalim ve onlara hak ettigi önemi verelim.Munzir Bava da bizden bunu bekliyor. Gec olmadan...


...

Yine Düzgin Bava efsanesi de ayni sekilde asimilasyonun ve carpitma politilarinin kurbani olmus durumdadir.
Dikkat edilecek olursa Cumhuriyet dönemine kadar Türkce bilenlerin bu cografyadaki sayisi bir elin parmaklarini gecmez.Oysa ne deniliyor carpitilmis efsane de !!! :" gidip görenler dedi ki:Isler cok düzgün" ve trajik komedi olaylar bu kelime üzerine dizilip anlatilmaya calisiliyor.
Dersim ezici bir cogunlukla Kirmancki/Zazaca konusan bir dile ve Alevilik inancina sahiptir.
Türkce de düzgün sözcügü Kirmancki de ayni sekilde kullanilmaz. Düzgün ismi Türkcedir Duzgin ise Kirmancki / Zazacadir.
Duzgin ve Düzgün kelimeleri arasinda benzerlikten hareketle isi düzgün gitmistir demek güzel bir tragedya ya örnek olabilir.

Son söz olarak;
Ne Munzirun agasi hacca gitmistir ne de Duzgin in isi "düzgün" gittigi icin adi Düzgün olmustur.


MetinK

Haziran 2006
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://metinkahraman.blogcu.com/
eylüleren
Yenı Uye
Yenı Uye
avatar

Mesaj Sayısı : 31
Kayıt tarihi : 25/01/07

MesajKonu: Geri: Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar   25/1/2007, 22:03

Gerçekten güzel bir konuya değinmişsin internette Dersim Efsaneleri üzerine araştırmalar yaptığımda bilinçli olarak anlatım tarzı aşağıda verilen gibidir. örneğin munzur baba efsanesinde:

"Munzir adindaki biri aganin yaninda coban olarak calismaktadir.Agasi bir gün hacca gider.Munzir agasinin esinin yanina gider ve ona agasinin caninin helva istedigini söyler.
Kadin Munzirun helva istedigini ve agasini bahane ettigini düsünse de helvayi yapar ve Munzira verir.
Agasi bir süre sonra evine döner ve herkes onu karsilamya gider,elini öperler.
-"Asil eli öpülmesi gereken Munzirdur,bana helva getirdi" der.Bundan utanan Munzir elinde dolu olan süt dolu kazanla beraber kosmaya baslar ve kirk adim atar.Her attigi adimda süt dökülür ve su akan gözeler olusur."


Memleketimizin inanç sistemini düşündüğümüzde munzurun ağasının kalkıp hacca gitmesi pekte mantıklı gelmiyor.bu şekilde anlatım sadece kültürel asimilasyonu sağlamak için kullanılan yönetemlerden biridir.ve görülüyorki baya başarılı.bize düşen dersim efsanleri üzerindeki asimilasyonu önlemek adına insanları uyarmak ve kültürümüze sahip çıkmaktır...
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
MetinK
Can
Can
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 78
Yaş : 48
Yer : Uzak Diyarlardan...
Meslek : Proleter
Kayıt tarihi : 25/01/07

MesajKonu: Geri: Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar   26/1/2007, 02:55

Asimilasyoncularin bunu yapmalari bir yerde anlasir.Onlar bunu bilerek ve bilincli yapiyor.
Fakat insani asil üzen sey kendi kendimize yaptigimiz asimilasyon canakciligi.
Dersim siteleri ve forumlarina baktiginiz zaman hemen hemen hepsinde bu sekildeki "Efsane" yazilidir.
Arastirmak bile gerekmez bunun icin.O cografyanin insani (Site ve forum sahipleri,kurumlar) kendi insanini taniyamayacak derecede yabanci olacaklarki bu sekilde yazilmis uydurma seyleri sitelerinde ve forumlarinda yayinlayabiliyorlar.
Asil üzücü ve düsündürücü olan budur.
Bu efsanenin bir versiyonu daha var.O da mantikli geliyor insana.
Orada ise;
Munzirin agasina Sah Ismail haber salar.Savasta yardima ihtiyaci oldugunu ve bulabildigi kadar adamiyla yardima gelmesini söyler.Munzirin agasi da adamlari ile Sah Ismaile yardima giderler.Bu sirada da cani helva ister ve bu Munzirin icine isler.Oda evin hanimindan agasi icin helva yapmasini ister.

Gerisi aynen bildigimiz gibi.Fakat Sah Ismailin yasadigi dönem (1500 lü yillar ) dikkate alindiginda bu efsane bana pek tatmin edici gelmemektedir.Inanc yönünden Munzirin agasinin Sah Ismaile yardima gitmesi dogal ve mantikli.Fakat 400-500 yil gibi bir zaman bu efsane icin cok yakin bir sürectir.Daha eskilere gitmesi,dayanmasi daha mantiklidir.
Onu da eklemeye calisacagim buraya.

Bilincli insanlarin,insanlarimizin bu ve diger konularda yapilmak istenen asimile cabalarina karsi uyanik olmasi ve her alanda mücadele etmeleri gerekmektedir.Yoksa bir iki nesil sonra Alevi olmadigimiz üzerine bile efsaneler dogarsa simdiden sasirmamak gerekir.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://metinkahraman.blogcu.com/
Sponsored content




MesajKonu: Geri: Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar   

Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Dersim Efsaneleri ve Üzerine Yapilan Carpitmalar
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» Anadolu efsaneleri
» sehir efsaneleri(istanbul)
» Troçkizm Üzerine
» tanrıçalar(mitoloji)
» MIXKRAFTLA ALTYAPI ÜSTÜNE KAYIT YAPMA RESIMLI ANLATIM

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
ALEVILER BIRLIGI :: ALEVILIK BOLUMU :: Araştırmalar / Makaleler/Haber /Gazete/TV-
Buraya geçin: